ولى در فرض وجود خدا و حكمت و عدل و حتى رحمت او ، سؤال فوق ، بسيار عميق از دو ناحيه مطرح مىشود . اول از ناحيه حكمت كه چرا خداوند جلو اين حوادث را نمىگيرد و به وقوع آن‌ها اجازه مىدهد . دوم از ناحيه عدل ، كه آيا مسلط ساختن اين همه گرفتارىها بر انسان ، مخالف عدالت خداوند نيست ؟ ! در پاسخ مىگوييم : بلى با در نظرداشت علم لا يتناهى و قدرت بىحد و عظمت و رحمت بىپايان خداوند جهان و حكم عقل به قبح كار با مفسده و حتى كار بيهوده ( ترجيح مرجوح بر راجح ، و ترجيح بلا مرجح ) و حتى حكم عقل به قبح كار خوب بعوض كار خوبتر ( ترجيح راجح بر ارجح ) هيچ شر و زشتى از او صادر نمىشود و همه موجودات جهان بر بهترين نظام عقلى و زيباترين و با مصلحت‌ترين شكلى كه ذره‌اى نقص و خلل در آن نيست ، آفريده شده است ، و همين است معناى حكمت خداوند . و همه مخلوقات ، برگزيده خداوند است ، و هيچ موجودى منفور خداوند نيست و رحمت او - از راه قانون عليت - به همه يكسان مىرسد و همين است معناى عدالت او .