الشيخ محمد آصف المحسني

3

توضيح المسايل سياسى (فارسى)

شيخ از ذكر احاديث و آيات مستند حكم خوددارى مىنمايد مگر در موارد ضرورى . شايد بتوان « رسايل العشر » شيخ طوسى را اولين رساله‌ى عمليه تلقى كرد . اين كتاب كه شامل مباحث كلامى نيز مىباشد ، بخش عمده آن تحت عنوان « عمل اليوم و الليلة » ، اعمال شب و روز ، نگارش يافته كه شامل احكام مختصر فقهى است كه متدينان در شب و روز با آنها روبرو هستند . نمىدانم چرا پژوهشگران عرصه فقه اين كتاب را جزء رسايل عمليه نشمرده‌اند ؟ اين پژوهشگران اولين رساله عمليه ، كتاب « جامع عباسى » را مىشمارند كه در سال ( 1031 ه . ق ) توسط شيخ بهايى و شاگرد برجسته‌اش شيخ نظام الدين ساوجى نگارش يافته است . اين كتاب در عين ساده و روان بودن شامل يك دوره از احكام و مسايل مورد ابتلاى مقلدان و مومنان است . شايد به همين دليل ، اولين رساله عمليه ناميده شده و بسيارى از فقها نظريات و فتاوى خود را در حاشيه آن نوشته‌اند . اين سبك رساله‌نگارى از آن زمان تاكنون در ميان فقها با اندك تغييرات رايج بوده است . مثلا در فاصله زمانى عصر شيخ مرتضى انصارى ( م 1281 ه . ق ) تا عصر ميرزا محمد تقى شيرازى ( م 1338 ه . ق ) و سيد محمد كاظم يزدى ( م 1337 ه . ق ) مسايل و احكام فقهى