اميد وارم كه اين مطلب براى شما روشن شده باشد و ارتباط آيات مباركه ، براى شما مفهوم شده باشد ، مكه فتح شد ، مشركين كينه و عداوت خود را كنار گذاشتند ، به جاى تهمت و افتراء ، توهين و تحقير ، در مقابل پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم زانوى ادب خم كردند و به رسالت آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم ايمان آوردند . جواب دقيق‌ترى ديگرى هم وجود دارد ؛ ولى همان‌گونه كه عرض كردم ، براى تفسيرىكه مستمعين عام دارد ، موضوعات دقيق علمى خيلى مفيد واقع نمىشود ، اميد وارم با بيان همين يك جواب ، اشكالات صورت گرفته بر طرف شده باشد و ابهامى براى آن‌ها باقى نمانده باشد . جواب علت دوم « وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ » اگر مكه فتح نمىشد ، با وجود آن‌همه بُت‌ها ، با وجود آن‌همه بت پرست ، خيلى مشكل بود كه اسلام پيش برود ، بت‌پرستان نسبت به بت‌هاى خود علاقه زيادى داشتند ، در آن زمان چه در مكه و چه در جاهاى ديگر بت‌پرستى به شدت رايج بود ، كسى به اسلام توجه نداشت ؛ اگر مردم همچنان به بت‌پرستى خود باقى مىماندند و به اسلام توجهى نمىكردند ، نعمت بر پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم تمام نمىشد ، بلكه ناقص و ناتمام مىماند ، به عنوان مثال ، هرمقدارىكه پيغمبر به هدايت افراد بيشتر موفق مىشد ، به همان مقدار ، ثواب كسب مىكرد ، ثواب در واقع نعمت خدا است . طبق بعضى از احاديث كه مىگويد : هركسىكه يك كار خوب را انجام دهد ، اگر كسانى ديگرى بعد از او ، به ادامه آن‌كار اهتمام بورزند ، ثوابش به نفر اول نيز مىرسد ؛ زيرا مؤسس آن كار خوب ، نفر اول بوده است ، يعنى اگر صد نفر ديگر همان كار نيك را انجام دهند ، خداوند متعال جل جلاله به همان مقدار ثوابىكه به