الشيخ محمد آصف المحسني
33
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
اين معاهده با پيشنهاد مشركين نوشته شده بود و به حسب ظاهر به نفع قريش بود ، از اينرو مسلمانان خيلى ناراحت بودند و حتى بعضى از صحابه به نبوت پيغمبرمكرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم شك كرده بودند ، اما در واقع متاركه جنگ و آزادى عقيده براى مسلمانان مكه ، از مهم ترين و پر بركتترين موادى بود كه در اين معاهده نوشته شده بود . مسلمانان بعد از اين معاهده توانستند ، كارهاى بزرگى را انجام دهند و به فتوحات بيشترى دست يابند ، اسلام در سطح بين المللى تبليغ شد و عظمت اسلام بيشتر براى مردم نمايان گشت ، همهى اينها از بركت صلح حديبيه بود و الّا بعيد به نظر مىرسيد كه در كوتاه مدت ، اين همه بركات نصيب مسلمانان گردد . « إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً » مىفرمايد : ما يك فتح را براى تو مهيا ساختيم ، به اصطلاح يك سنگر بزرگ در حديبيه فتح شد ، دهسال متاركه جنگ فرصتى خوبى براى شماست ، در اين مدت گشت وگذار شما آزاد است و شما مىتوانيد در اين فرصت اسلام را در همه جا ترويج كنيد . در اين آيه مباركه چيزهاى ديگرى نيز به نظر مىرسد كه توضيح آنها لازم است ؛ منتهى سعى خواهم كرد از مطرح كردن بعض موضوعاتى كه براى اكثريت مردم سخت و دشوار است اجتناب نمايم . درمورد آيه مباركه ، « إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً » ممكن است سؤالى مطرح شود كه براى چه خداوند متعال جل جلاله اين فتح آشكار را و بزرگ را براى پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم فراهم ساخت ؟ ! « لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً »