والله اكبر » ذكر اصغر را انسان به زبان خود مىخواند ؛ ولى ذكر اكبر مشكل‌تر است ، توسط قلب گفته مىشود . ذكر اصغر نيز خوب است و ثواب بسيار دارد ؛ اماّ به اندازه ذكر اكبر نمىرسد . ذكر اكبر ، توجه قلبى مىخواهد ، مراقبت زياد لازم دارد ، انسان در موقع ذكر اكبر به ياد خدا باشد و غفلت را از خود دور كند ، يعنى در موقع ذكر اكبر بايد بداند كه با خدا چه مىگويد ! قسمى نباشد كه متوجه خطورات قلبى خود نباشد ، بقول شاعر : سبحه بركف ، توبه بر لب ، دل پراز شوق گناه * معصيت را خنده مىگيرد ز استغفار ما بعض اوقات زبان انسان ذكر مىگويد ؛ ولى قلب انسان به طرف ديگر است ، به طرف گناه و معصيت ، به طرف دنيا پرستى ، به طرف رياست طلبى ، به طرف مال مردم خوردن ، به طرف ساير گناهان . اين ذكر هرچند خالى از ثواب نيست ؛ ولى به اندازه ذكر اكبر ثواب ندارد . ذكر اكبر اين است كه انسان در هر شرايط به ياد خدا باشد . يك موقع انسان قصد معصيت مىكند ، فوراً به ياد خدا مىافتد و به محض اين‌كه به ياد خدا افتاد بايد از معصيت منصرف شود ، از انجام گناه دست بردارد ، ذكر اكبر هم در حديث شريف معراج آمده و هم در احاديث ديگر وارد شده است . جايز نيست انسان بر كسى ظلم كند ، بر مؤمنى افتراء ببندد يا آبروى كسى را از بين ببرد ، مال مردم را به‌زور بخورد ، يا به ناموس مردم خيانت كند ؛ اگر انسان در چنين حالتى قرار بگيرد كه ياد خدا او را از عمل بد منصرف كند ، به اين حالت ذكر اكبر گفته مىشود . ذكر اكبر آن است كه در موقع گناه انسان از غضب و عذاب خدا بترسد و فوراً جلوى هواى نفس خود را بگيرد آن‌را مهار كند .