الشيخ محمد آصف المحسني
315
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
قبض روح شما گمارده شده است . سپس بهسوى پرودگار تان باز گردانيده مىشويد . در آيه ديگر قبض روح را به خدا نسبت مىدهد . مىفرمايد : « اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها » « 1 » خداست كه ( در حقيقت ) ارواح مردم را در هنگام مرگشان مىگيرد . با توجه به آيات مباركه ، انسانها در سه دسته تقسيم مىشوند و هركدام با توجه به اعمال خود به يك نحوى قبض روح مىشوند . 1 - يك دسته از انسانها ، توسط ملائكه قبض روح مىشوند . 2 - دستهاى ديگر آنان را ، عزرائيل قبض روح مىكند . 3 - دستهاى خواص را خداوند متعال جل جلاله قبض روح مىكند . در مورد اين سه دسته يك معناى ديگر نيز وجود دارد كه ظاهراً همين معنى مقصود آيه است ، و آن اينكه ملائكه فاعل قريب است . عزرائيل فاعل متوسط و خداوند جل جلاله فاعل بعيد است . استناد فعل از نظر فلسفه ، هم به علت مباشر درست است ، هم به علت متوسط و هم به علت بعيد ، در هرسه مورد درست است . يك فعل را مىشود به سه نفر نسبت داد . اين توجيه ديگرى است براى اين سه آيه مباركه ، مثلًا من به شما مىگويم ، اين كاغذ را به آتش بسوزانيد ، بعد اگر كسى از سؤال كند كاغذ را چه كسى سوزانيد ؟ شما مىگوييد آتش ، جواب درستى است ، آتش علت مباشر سوزانيدن كاغذ است . مرتبه ديگر مىپرسد ، كاغذ را چه كسى سوزانيد ؟ شما مىگوييد ، من سوزانيدم ، اينهم جواب درستى است ، چون علت متوسط شما بودهايد . شما كاغذ را داخل آتش انداختيد . مرتبه سوم مىپرسد ، كاغذ را چه كسى
--> ( 1 ) - زمر / آيه 42