الشيخ محمد آصف المحسني
256
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
چهارده قرن قبل قرآن مجيد اين مطلب را بيان فرمود ؛ ولى اكنون اندكى از آن تحقق پيدا نموده و بقيه آن باشد تا زمانىكه خدا بخواهد در أثر تلاش فكرى بشر ، اسرار طبيعت ، تحقق بيشترى پيدا خواهد نمود . قرآن مجيد در آيه ديگر مىفرمايد : « وَ مِنْ آياتِهِ خَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَثَّ فِيهِما مِنْ دابَّةٍ وَ هُوَ عَلى جَمْعِهِمْ إِذا يَشاءُ قَدِيرٌ » « 1 » از نشانههاى خداوند ، آفريدن آسمانها و زمين و آنچه كه در آسمانها و زمين ، از جنبنده « 2 » پراگنده نموده است ، مىباشد و خداوند بر يكجا نمودن آنان وقتىكه بخواهد توانا مىباشد . در ادبيات عربى گفته شده كه كلمه « إذا » براى كار يا چيز محقق الوقوع مىآيد . « 3 » بنا بر اين معناى آيه اين مىشود كه خداوند حتماً بين موجودات زندهجان آسمانى و زمينى جمع مىكند . بلى در اين آيه مباركه ، نفرموده كه حتماً انسان به كرات ديگر مىرود ، بلكه محتمل است موجودات مادى عاقل آسمانى ، به زمين بيايند ، چنانچه محتمل است موجودات عاقل زمينىها به كرات ديگر بروند . به هرحال آيه مباركه از سفر فضايى صحبت مىنمايد و آن را به نحوىكه گفته شد ، مسلم الوقوع اعلام مىدارد .
--> ( 1 ) - شورى / آيه 29 ( 2 ) - كلمه دابه ( جنبنده ) ظهور در زنده جان مادى دارد ، چه عاقل و چه غير عاقل ، كلمه ضمير جمع مجرور ( جمعهم ) انصراف به عاقل و هوشمند دارد . ( دقت شود ) ( 3 ) - به خلاف كلمه ( ان ) كه براى امر مشكوك مىآيد و به خلاف كلمه ( لو ) كه براى كار محال و غير ممكن مىآيد ، در فارسى كلمه ( اگر ) در همه موارد و امور استعمال مىشود .