احتمال دوم : اين است كه مراد از « شَدِيدُ الْقُوى » جبرئيل نيست ؛ بلكه مراد خود پروردگار عالم است . « إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى » پيغمبر هرچه مىگويد از خود نمىگويد . او چيزى را بيان مىكند كه خدا برايش وحى نموده است . پس وحى را كه به پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم تعليم كرد ؟ « عَلَّمَهُ شَدِيدُ الْقُوى » يعنى هيچ كسى قوىتر از خدا نمىباشد . خدا براى پيغمبر وحى كرده است ، آن خدايىكه به همه چيز قادر است . « ذُو مِرَّةٍ فَاسْتَوى » فاستوى را به معنى استولى گرفته‌اند ، يعنى آن خدايىكه مستولى و محيط بر همه‌ى أشيا است . « وَ هُوَ بِالْأُفُقِ الْأَعْلى » در قول اول ، ضمير " هو " به‌سوى جبرئيل بود كه او در افق اعلى بوده است و بعد كم كم به پيغمبر نزديك و نزديك‌تر شده است . در قول دوم ، ضمير « هُوَ » به‌سوى خداوند جل جلاله برمىگردد ؛ يعنى خداوند جل جلاله به آن‌حضرت تعليم داد ؛ ، در حالىكه او در افق اعلى ( در سفر معراج ) قرار داشت و به‌سوى معراج مىرفت . « ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى » بعد آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم به‌سوى خدا نزديك و نزديك‌تر شد . البته اشتباه نشود ، خداوند جل جلاله در آسمان‌ها نيست ، زمان و مكان براى خدا مفهومى ندارد . خدا نه در زمين است و نه در آسمان ؛ زيرا مكان براى چيزى لازم است كه جسم باشد ، مركب باشد . خدا نه جسم است و نه مركب ، خدا نه مكان دارد و نه زمان ، خدا خالق زمان و مكان است . خدا در هر جاى وجود دارد . « وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ » « 1 » خدا با شماست ، در هر جايىكه باشيد . مراد از نزديك و نزديك‌تر شدن پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم به خدا كنايه از قرب معنوى آن‌حضرت صلى الله عليه و آله و سلم نسبت به

--> ( 1 ) ره - حديد / آيه 4