الشيخ محمد آصف المحسني
243
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
بعد جبرئيل آهسته آهسته به پيغمبر نزديك و نزديكتر مىشود و بعضى چيزها را نيز به آنحضرت صلى الله عليه و آله و سلم تعليم مىدهد . « فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى » جبرئيل آنقدر نزديك شد كه فاصله او با پيغمبر به اندازه دو كمان يا قدرى كمتر باقى بود ، حالا اين واقعه در كجا بوده است ، به نظر من ممكن است در مسجد النبى بوده است . قاب به معناى اندازه مىباشد و قوس به معناى كمان . « قابَ قَوْسَيْنِ » يعنى به اندازه دو كمان به پيغمبر نزديك شد ؛ بعض ديگر گفتهاند كه مراد از كمان همانجايى است كه انسان با دست خود آنجا را مىگيرد ، در موقع تير اندازى معمولًا دست خود را از وسط كمان ( قبضه ) مىگيرند و سپس تير را پرتاب مىكنند . اگر مراد از " قوس " دستگيره كمان باشد ، معلوم است كه " قوسين " به اندازه يك كمان ، بلكه كمتر مىشود . بالأخره طبق اين نظريهها فاصله جبرئيل از پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم دو متر يا كمتر بوده است . بعضى از مفسرين مىگويند : مراد از قوس " قياس " است . عربها معمولًا در آنزمان با ذراع قياس مىكردند ؛ ذراع يعنى از سر انگشتان دست تا مرفق است ، كه تقريباً نصف متر مىشود . به هرصورت اين موضوع خيلى مهم نيست كه فاصله جبرئيل با پيغمبرمكرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم يك متر بوده ، يا دو متر . مهم اين است كه جبرئيل خيلى به پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم نزديك گرديده بود و حضرت او را بهصورت اصلىاش مشاهده نمود ، مىگويند : جبرئيل در ابتداء آنقدر بزرگ بوده كه فضا را پُركرده بود ، علىالقاعده وقتى نزديكتر و نزديكتر شدهاست از صورت اولى تغيير نموده ، كوچكتر و كوچكتر شدهاست . عرض كردم كه پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم دو مرتبه جبرئيل را به صورت