علت شكست مسلمانان سؤال اين‌جا است ، چه كار شد كه اكنون ما مسلمانان نه دين درست داريم و نه دنياى درست ! نه عزت روحانى داريم و نه كمال نفسانى ، نه استقلال سياسى دارايم و نه أمنيت عمومى ، چرا ما به اين وضعيت گرفتار شديم ؟ جواب اين است كه در شرايط كنونى مسلمانان بر خلاف گفته قرآن ، باكفار مهربانى دارند و بر عكس بين خودشان سخت‌گيرى و خصومت دارند . مسلمانان اكنون در بين خود دچار اختلاف هستند ، هم‌ديگر را به عناوين مختلف متهم مىكنند ، هيچ‌گونه شفقت و مهربانى با يك‌ديگر ندارند . « 1 » به همين دليل است كه مسلمانان در برابر كفار ذليل و ناتوان هستند ، كارى را كه بايد نسبت به هم‌ديگر انجام مىدادند ، براى كفار انجام مىدهند ، معلوم است كه هم دين از دست‌شان مىرود و هم دنيا ، هم استقلال خود را از دست مىدهند و هم امنيت عمومى خود را ، هم عزت نفس خود را از دست مىدهند و هم كرامت انسانى خود را ، اگر مسلمانان به دستور قرآن عمل مىكردند ، امروز اين‌چنين خوار و ذليل نمىشدند . قرآن مىفرمايد : « أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ » با دشمنان خدا با جديت و قاطعيت برخورد كنيد ؛ اما در بين خودتان و با برادران مسلمان تان با مهربانى و عطوفت برخود نماييد . مسلمانان صدر اسلام اين چنين بودند ، اجازه نمىدادند كفار

--> ( 1 ) - شايد بدتر از همه ، حكومت‌هاى آنان بر خلاف مقررات اسلامى ، نادان ، بىكفايت و خاين بوده و مسلمانان در انتخاب حكومت‌ها و نظام‌هاى سياسى خود دستوراسلام را مراعات نكردند . و اين حكومت‌هاى نالايق نتوانستند متعلمين و محصلين را به علوم تجربى به كمال برسانند و از اين راه به تمدن برسند و خود كفا شوند و از ضغف و زبونى بيرون بروند . آراى حكومت‌ها و ملت‌هاى مسلمان به اين واجب اسلامى خود عمل نكردند .