اخلاق اجتماعى ، اخلاق باخدا ، اخلاق بين المللى ، اخلاق محيطى و . . . ، من روزهاى پنجشنبه هرهفته درس ساعت اخير درسى ، براى طلاب و محصلين و محصلات حوزه علميه خاتم النبيين صلى الله عليه و آله و سلم درس اخلاق مىگويم ، آنانىكه به درس‌هاى اخلاق حضور دارند ، مىدانند كه ابعاد اخلاقى اسلام چه قدر زياد است ! . اصل سوم : شريعت اسلامى ، شريعت ، يعنى تمام احكام ، كليات اقتصادى و كليات سياسى ، معاملات ، ديات ، قصاص ، عبادات ، حلال ، حرام ، مباح ، آداب زندگانى ، حقوق مطلق ، حقوق فردى ، حقوق اجتماعى ، حقوق سياسى ، حقوق بين المللى ، حقوق اموات ، حقوق حيوانات ، و . . . ، چيزى در زندگى انسان وجود ندارد كه در شريعت اسلامى از آن ذكر نشده باشد ، شريعت اسلامى براى انسان ، قبل از اين‌كه نطفه او در شكم مادرش منعقد شود ، تا روزىكه داخل قبر مىرود و استخوان‌هايش پوسيده شود . حكم دارد . علت اين‌كه انسان‌هاى سكولار بوجود آمد نيز همين است كه در مسيحيت شريعت وجود ندارد ، شما انجيل را بخوانيد ، در تمام انجيل ده مسئله فقهى پيدا نمىشود . درحالىكه فقه اسلامى بر هزاران مسئله مشتمل مىباشد . در فقه اسلامى تمام كليات وجود دارد ، هروقت ضرورت شود ، از كليات آن همه چيز دانسته مىشود . مجتهدين اسلامى تاكنون هرمورد زندگانى متحول كه پيش آمده از كليات فقه استنباط نموده و جواب معقولى را ارائه كرده‌اند . به‌عنوان مثال ، در كتاب‌هاى فقهى قديم ما ، شايد بيشتر از بيست مسئله ، در مورد طب وجود نداشت . اكنون خيلى از احكام مسائل طبى ، از قواعد فقه استنباط شده است ، تنها در يك مدت بسياركوتاه در اين اواخر من چند كتاب طبى را مطالعه كردم و تقريباً حدود " سه‌صد " مسئله جديد را در مورد طب ، جواب گفتم و همه را