الشيخ محمد آصف المحسني

197

انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)

سران نشست صلح ويتنام ، در واقع بدتر و جاهل‌تر از مشركين قريش بودند ، آنان در جهالت مطلق زندگى مىكردند ، اسلام در همان عصر جاهليت ، از خود صبر و بردبارى نشان مىداد ، پافشارى بر افگار جاهليت را بنفع بشر نمىدانست و سعى داشت تا با وقار و متانت ، به كفار قريش بفهماند كه شما اشتباه مىكنيد ؛ ولى در صلح ويتنام هيچ طرف كوتاه نيامد ، هيچ‌طرف از خود صبر و بردبارى نشان ندادند ، علت آن نيز همين حقارت درونى آنان بود ، هيچ‌كدام به خود اعتماد نداشتند ، لذا سعى مىكردند كه به صورت ظاهر خود را برتر از ديگران جلوه دهند . « فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ » اگر انسان آرامش درونى داشته باشد ، اگر انسان اعتماد بنفس داشته باشد ، اگر انسان به توانايىهاى خود باور مند باشد ، همان‌كارى را انجام مىدهد كه پيغمبرمكرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم در صلح حديبيه انجام داد ، اگر انسان از آرامش درونى بهره‌اى نداشته باشد و به توانايىهاى خود باور و اعتماد نداشته باشد ، مانند سران صلح ويتنام شش‌ماه براى يك چيز بىارزش وقت خود را تلف مىكند . در باره اين آيه مباركه صحبت زياد لازم است و اگر توفيق حاصل شد در اين مورد باز هم صحبت خواهيم كرد . آيه مباركه را كه قبلًا تلاوت كردم ، حالت روانى مسلمين و مشركين را مورد تحليل و بررسى قرار داده است ، هم وضعيت روانى مسلمين مورد تحليل واقع شده است و هم حالت روانى مشركين . مىفرمايد : « إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ » معناى لغوى حمية ، حرارتى است كه از آتش بوجود مىآيد ، وقتى انسان پيش آتش بنشيند ، بدنش گرم مىشود ؛ اما معناى اصطلاحى آن ، غرور ،