الشيخ محمد آصف المحسني
188
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
مىخواست نام خدا را بنويسد ، نماينده مشركين بركلمه « بسم الله الرحمن الرحيم » ايراد گرفت ، گفت : اين جمله براى ما ناشناخته است ؟ بنويس : « بسمك اللهم » همان عبارتىكه بين مشركين رايج بود ، پيغمبربزرگوار اسلام صلى الله عليه و آله و سلم قبول كرد ، به على گفت : آنچه مىگويد ، بنويس ! بعدكه به نام مبارك پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم رسيد ، حضرت على عليه السلام نوشت ، اين پيمان در ميان « محمد رسول الله » صلى الله عليه و آله و سلم و " سهيل بن عمر " نماينده مشركين ، به امضاء رسيد . سهيل ، اين جمله را قبول نكرد ! گفت بنويس « محمد بن عبدالله » صلى الله عليه و آله و سلم . على عليه السلام از نوشتن آن امتناع كرد ، پيغمبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : ياعلى بنويس ! على عليه السلام گفت : يا رسول الله ! دست من يارى نمىكند كه كلمه « رسول الله » را حذف كنم ، فرمود : بيار من آن را حذف مىكنم ، پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم با دست مبارك آن جمله را پاك نمود و به على عليه السلام فرمود ، آنچه او مىگويد بنويس ! در اين معاهده به پيشنهاد مشركين نوشته شده بود كه امسال نمىتوانيد به مكه برويد ، بايد سال آينده بياييد ! پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم نيز آن را قبول كرد ، با توجه به اينكه احتمال پيروزى مسلمانان برمشركين زياد بود ، پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم بدون اينكه مخالفت كند ، تمام شرايط آنان را پذيرفت . فلسفه صلح حديبيه البته مصلحت در جنگ نبود ، همانگونه كه در آيه بيست چهارم سوره مباركه فتح خوانديم ، خداوند متعال جل جلاله مىفرمايد : من دست مشركين را از شما و دست شما را از مشركين كوتاه كردم . صلح حديبيه به هر نحوى كه بود آرامش و بركات زيادى را براى مسلمانان به همراه داشت . اكنون خداوند متعال جل جلاله علت آن را بيان مىكند . كه چرا از جنگ با مشركين شما را باز داشتم ؟ مىفرمايد : « وَ لَوْ لا رِجالٌ