الشيخ محمد آصف المحسني
147
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
فعاليتهاى پشت جبهه در موقع مشكلات و سختىها انسانيت انسانها بيشتر از پيش نمايان مىشود ، يكعده از حيوانات پستتر مىشود ، يكعدهاى ديگر از فرشتهها هم بالاتر مىرود . . « وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ » در مورد آيه مباركه كه راجع به توان مالى افراد صحبت مىكند ، قبلًا اشارهاى داشتيم ؛ اما در پايان آيه مىفرمايد : « إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ » احتمال دارد كه كلمه « إِذا نَصَحُوا » قيد همين مفلسها باشد و يا قيد هرسه دستهاى ضعفاء ، مرضى و مفلسها باشد . مىفرمايد : براين سه دستهاى كه ضعيف ، مريض و مفلس هستند ، جهاد واجب نيست . « إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ » به شرط اينكه آنان در راه خدا خلوص نيت داشته باشند ، مردم را نصيحت كنند ؛ يعنى رفتن آنان در جنگ مسلحانه واجب نيست ؛ اما به اصطلاح امروزى در پشت جبهه بايد فعاليت كنند ، مردم را به راه راست نصيحت نمايند . اين سه دسته فقط از جهاد مسلحانه معاف هستند ؛ ولى در پشت جبهه جهاد از آنان سلب نمىشود ، هركدام اين سه دسته ، در حد توان بايد جهاد كنند ، مردم را به راه راست هدايت و تبليغ كنند ، كارهاى پشت جبهه را بايد انجام دهند . « إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ » نصيحت به اصطلاح مردم عوام اين است كه انسان شخصى را موعظه كند ؛ اما در لغت عربى به اين معنى نمىباشد ، نصيحت در لغت عربى بهمعناى خيرخواهى است ، انسان بايد براى مردم خير خواهى داشته باشد . در حديثى از پيغمبر بزرگوار اسلام صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده است كه : « والنصيحة لائمة المسلمين » « 1 » بر
--> ( 1 ) - اصول كافى / ج 2 ، ص 258