در جاى ديگر مىفرمايد : « لَيْسَ عَلَى الضُّعَفاءِ » بركسانىكه ضعيف هستند ، توان رفتن به جنگ را ندارند ، جهاد واجب نيست . « وَ لا عَلَى الْمَرْضى » هم‌چنين بركسانىكه مريض هستند ، در أثر مريضى رفتن در جنگ برايشان حرج دارد ، نبايد در جنگ بروند ، جهاد از گردن چنين افرادى ساقط مىشود . « وَ لا عَلَى الَّذِينَ لا يَجِدُونَ ما يُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ وَ رَسُولِهِ » « 1 » كسانىكه فقير هستند ، خرج رفتن خود را ندارند ، يا از صبح تا غروب كار مىكنند ، در آخر روز همان مقدار پيدا مىكنند كه شب با بچه‌هاىشان بخورند . اگر در جهاد بروند عيال آنان گرسنه مىمانند ، از بيت المال هم چيزى به آنان نمىرسد ، بر چنين اشخاصى نيز جهاد واجب نيست و حكم جهاد از آنان ساقط مىشود . البته ، در قديم چنين چيزى وجود داشت ؛ اما اكنون اين موضوع تا حدود زيادى حل شده است ، وقتىكه جهاد صورت بگيرد ، حاكم اسلامى مصارف جنگجويان را مىدهد ، خرج خوردن آنان را نيز فراهم مىكند ، حتى اگر حكومت هم نباشد ، تشكلات‌هاى كه براى تداوم جهاد بوجود مىآيند ، مصارف جبهه را در حد ضروت فراهم مىكنند ، امكانات جنگى را به مجاهدين مىدهند ، در قديم اين چنين نبود ! هركس مىخواست به جهاد برود ، بايد با اسلحه خود به جبهه مىرفت ، با پول خود غذا و مصارف جنگى را فراهم مىكرد ، آنان هم با مال خود جهاد مىكردند و هم با جان خود ، در اسلام جهاد جانى و مالى هردو واجب است . در آن‌زمان پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم پول نداشت كه براى مردم سلاح بخرد ، يا خرج خوردن و سفر خرج

--> ( 1 ) - توبه / آيه 91