الشيخ محمد آصف المحسني

131

انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)

تَسْجُدَ لِما خَلَقْتُ بِيَدَيَّ أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ » فرمود اى ابليس چه چيز تو را مانع شد كه براى چيزىكه خلق كردم سجده نكنى ؟ ! آيا تكبر نمودى يا از [ جمله ] برترىجويان هستى ؟ ! « قالَ أَنَا خَيْرٌ مِنْهُ خَلَقْتَنِي مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طِينٍ » « 1 » گفت مرا از آتش خلق كردى و او را گِل آفريدى ! ! ! آتش بهتر از خاك است . شيطان نگفت : خدايا من از امر تو اطاعت نمىكنم ، خواست بهانه جوى كند ، گفت : آدم را از خاك آفريدى و مرا از آتش ، آتش بهتر از خاك است ، به همين دليل من او را سجده نمىكنم . او مىفهميد كه آدم از خاك نيست ؛ بلكه بدن فيزيكى او از خاك است ، شيطان مىدانست كه روح آدم از عالم بالا است ، خدا روح انسان را خلق كرده است . « وَ نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي » « 2 » روح مخلوق شريف خدا است . شيطان از روح صحبت نكرد ، از بدن انسان صحبت كرد ، شيطان مىدانست كه روح انسان چه قدر با ارزش است ، او خيلى عالم بود ، خيلى چيزها را مىدانست ؛ ولى مىخواست بهانه‌گيرى كند ؛ اما خداوند جل جلاله به همه چيز عالم است ، نه بهانه جويى شيطان را قبول كرد و نه بهانه‌گيرىهاى مشركين را ، عذر هيچ‌كدام آنان را قبول نكرد . 7 - « وَ قالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنا سادَتَنا وَ كُبَراءَنا فَأَضَلُّونَا السَّبِيلَا » « رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذابِ وَ الْعَنْهُمْ لَعْناً كَبِيراً » « 3 » مخلفين به خدا مىگويند : پروردگارا ! ما از سرداران و بزرگان خود اطاعت كرديم و آنان ما را از راه راست به گمراهى

--> ( 1 ) - سوره « ص » / آيه 73 الى 76 ( 2 ) - سوره حجر / آيه 29 ( 3 ) - احزاب / آيه 67 و 68