الشيخ محمد آصف المحسني
85
انوار هدايت (تفسير قرآن كريم) (فارسى)
هركدام شان بر امتان خود شهادت مىدهند ، پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم هم بر مردم و هم بر انبياى گذشته ، بر هردو شهادت مىدهد . شهيد و شاهد يك معنا را مىرساند ، مثل " عليم و عالم ، اشتباه نشود ، شهيد در قرآن به اين معنى نيست كه امروز مردم استعمال مىكنند ، در بين مردم معمول است كه به كسانىكه در راه خدا كشته شدهاند شهيد مىگويند ؛ اما در قرآن به اين معنى نيست ، قرآن به گواه دهنده شهيد مىگويد . « فَكَيْفَ إِذا جِئْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ بِشَهِيدٍ وَ جِئْنا بِكَ عَلى هؤُلاءِ شَهِيداً » از كل امتها [ پيغمبران شان را ] شاهد و گواه مىآوريم و تورا بر تمامى آنان كه شهادت مىدهند ، گواه قرار مىدهيم . « 1 » انبياى بزرگوار الهى ، هركدام در روز قيامت بر امتهاى خود شهادت مىدهند ؛ ولى پيغمبرمكرم اسلام صلى الله عليه و آله و سلم بر تمام اين گواهان ، گواهى مىدهد . اين خيلى مقام بزرگ است كه خداوند متعال جل جلاله برآنحضرت صلى الله عليه و آله و سلم تعليم فرموده تا برگذشته و آينده علم داشته باشد ؛ زيرا كسىكه علم نداشته باشد ، نمىتواند گواهى بدهد . معناى گواهى برگواهان ، اين مىشود كه پيغمبر اسلام صلى الله عليه و آله و سلم به اذن خداوند جل جلاله از خلقت حضرت آدم عليه السلام تا بعثت خودش و از بعثت تا روز قيامت برتمامى افراد بشر علم داشته است تا بر اساس علمى كه دارد ، در روز قيامت هم بر انبياى گذشته ( بنا بر يك احتمال ) شهادت بدهد و هم بر امت دعوت كه از ابتداى بعثت تا روز قيامت را در بر مىگيرد .
--> ( 1 ) - بنا بر يك احتمال كه در متن گذشت .