معتقد خود جازم باشد ؛ زيرا الامتناع بالاختيار لا ينافى الاختيار ، يا عقابا و تكليفا و يا عقابا تنها . 2 - مقصر معتقد بخلاف واقع اگر فحص مىكرد باز هم بواقع نمىرسيد و به همان كفر سابق مىماند و يا به نوعى ديگر از كفر اعتقاد پيدا ميكرد ، آيا باز هم مىشود اين تقصير را موجب عقاب بدانيم ؟ يا نه و بگوييم كه مكلف مذكور بحسب ظاهر مقصر بوده و بحسب واقع در نرسيدن به حق واقعى قاصر بوده ، از نظر عقلى احتمال اخير اقرب بصواب است و اللّه اعلم . بله اگر در علم اللّه چنان بوده كه مكلف اگر فحص ميكرد به شك ميرسيد و اعتقاد او بكفر زايل ميشد ، مىشود او را مستحق عقاب دانست ، زيرا شك در عقايد طبق حديث معتبرى عقاب را در پى ندارد . و اللّه العالم . بهر حال ، نتيجه اين بحث اين شد كه مطلق مقصر مستحق عقاب نيست و حال او به حساب دو قسم فوق فرق مىكند .