الشيخ محمد آصف المحسني
58
روش جديد اخلاق اسلامى (فارسى)
ما نمىتوانيم اين ادعا را بپذيريم كه بشريت به طور طبيعى و فيزيولوژيك تكامل مىيابد . تا اينكه عاليترين غرايز نهاد بشرى بر طبيعت او مسلط گردد . اگر انسان امروز به سختى مىتواند اوامر جامعه را بپذيرد بدين جهت است كه هنوز نيمه متمدن است و از لحاظ اخلاقى هنوز راه درازى را در پيش دارد ( احيانا چند صد سال ديگر تا آنكه بسرحد كمال برسد بالأخره بايد مطمئن بود كه محتواى تمدن بدون اينكه در مجموعه ارثى انسان ثبت شود بوسيله تغيير عادات و غرائز در جنس بشر تثبيت مىگردد . ولى بعضى ازدانشمندان مىگويند دلائل زياد تجربى ثابت نموده كه خواص اكتسابى بدنى و اخلاقى از والدين به اولاد منتقل نمىشود تمدن نه در گذشته خميره انسان را تغيير داده و نه در آينده چنين معجزهاى را انجام خواهد داد . و بالأخره اخلاق طبيعى يك نوع ايدهآليستى و خواب خوشى است كه مردم ساده لوح را سرگرم نمايد . و از واقعيت بدور است . ششم - اخلاق علمى دستهاى از مردم مغرب زمين كه از يك سو به اديان آسمانى باور ندارند و از جانب ديگر بتمايل باطن خود نتوانستهاند ارزشهاى اخلاقى را بطور كلى نفى كنند راه ديگرى را انتخاب كردهاند و خواستهاند اخلاق را بر اساس علوم طبيعى و شناخت خويش استوار سازند . به نظر اينان علم اخلاق كه مركب از يك سلسله بايد و نبايد است احتياجى بضامن اجرائى جداگانه مستقل ندارد بلكه