آراى ديگران در اين مسأله 1 - حسن و قبح مربوط به دين است ، وعقل عملى حكمى در اين مورد ندارد . جواب : در علم كلام ثابت شده كه اين نظريه مخالف عقل و قرآن بلكه مخالف ضرورت است . 2 - منشأ حسن و قبح ، انديشه يك ملت و جامعه است ، ملتها گاهى در حسن و قبح يك امر اختلاف دارند و حتى گاهى يك قوم در دو وقت درباره يك چيز دو نظر متفاوت پيدا مىكند . بنابرين حسن و قبح نسبى است نه مطلق . جواب : از گذشته فهميديم كه حسن و قبح ناشى از عادات و تقاليد يك ملت يا چند ملت ، مورد بحث و اعتبار نيست بلكه مقصود حسن و قبحى است كه همه عقلاى جهان آن را قبول دارند و بعبارت ديگر اين نظريه بين مشهورات مطلقه و مشهورات محدوده خلط نموده است . 3 - حاكم به حسن و قبح عواطف انسان است . يعنى هرچيزى كه از نظر عاطفه نيكو شمرده شود . نيكوست . و اگر زشت شمرده شود زشت است . چون دل خطا نمىكند . مراد از عاطفه و احساسات ( هيجانات ) انفعالاتيست كه از چيزى يا كسى حاصل آيد . مانند : مهر ، كينه ، شادى ، غم ، خوف ، اميد ، يأس ، خشم ، نفرت ، رغبت ، حيا و رقت ، و همين احساسات