الشيخ محمد آصف المحسني
35
روش جديد اخلاق اسلامى (فارسى)
انسانيت مىشود . تجربه و شكست در آخر قرن نوزدهم جمعى از غربيها براى احياى اصول اخلاقى بدور از نفوذ مذهب بپاخاستند . اين نهضت اخلاقى ابتداء در امريكا شروع شد و سپس به انگلستان و ساير قارهها كشيده شد . اصل اساسى اين نهضت جديد اخلاقى اهميت دادن به اخلاق و موقعيت مهم آن در روابط و شئون زندگى فردى و اجتماعى - ملى و دولتى - بدون كوچكترين تأثير دخالت عقايد مذهبى و انديشههاى متافيزيك و استحكام آن در نفوس بود ، جمعيت هواداران اخلاق مىگفتند انسان در انديشهها و حيات اخلاقى خود نيازمند دين نيست كه بحقيقت جهان و آفريننده آن و به زندگى پس از مرگ معتقد باشد . افراد انسان طورى تربيت شوند كه حق را شناخته و به آن علاقمند باشند و در همه حال به آن پايبند باشند و تمام اينها بايد با وسايل كاملًا طبيعى و با استمداد از فطرت و غرايز بشرى انجام گيرد ، كه اصلًا نيازى به دين نباشد . خوب ، خواننده عزيز خود مىداند كه اين نظريه يك نوع بسيار روشن ايده آليزم و يا خيال پردازى كودكانه و حتى آرزوى احمقانه است كه بدون شناخت واقعى از اخلاق و بدون اعتقاد به ضامن اجرائى آن تمنا مىشود كه بشر كذائى از زمين هوسها به آسمان مكارم و محاسن اخلاقى برسد .