نيروى خارق‌العاده‌اى ازين جهان وجود ندارد . . . فلاسفه كه روح و شعور را مقدّم ميدانند ، از ايده‌اليسم پيروى ميكنند ، به نظر آنها شعور مقدم بوده و مادّه را آفريده . اين كلمات با واقع وفق نداده سراسر اشتباه و غلط است زيرا : ( اولا ) اين كلام كه هر كس ماترياليست نباشد ايده‌آليست است غلط است و ما در سابق درين باره مختصرا صحبتى نموديم درين جا باز هم تكرار ميكنيم ، كه ايده‌آليسم مقابل ماترياليسم نيست ، بلكه ايده آليسم مقابل رئاليسم است ، و سپس رئاليسم يا ماترياليسم مىشود ( كه بماديات تنها ايمان دارد ) و يا متافيزيك ( كه بماديات و مجردات معتقد است ) خداپرستان از همين عينيّت خارجى ماديّات اثبات وجود خداوند را ميكنند ، بلكه ما در بحث‌هاى گذشته ( ادراكات ما ) ثابت نموديم كه ماترياليسم چه بخواهد و چه نخواهد داخل ايده‌اليسم مىشود ، زيرا كسى كه حكم عقل را در خارج مرزهاى حسى قبول نكند حيات را هم بايد بىاعتبار بداند . ( ثانيا ) تقسيمى كه در صدر كلام شده غلط و فريبنده است زيرا آنهائيكه متافيزيسن هستند موجود ماوراى طبيعت را موجود عينى واقعى و خارجى ميدانند ، و در نظر آنها موجود يا مادى است يا مجرد و وجود مجرد ( كه خداوند جهان باشد ) قوىتر از وجود مادى كه اسير زمان و مكان محدود است ، مىباشد . آنها وقتى كه ملتفت شدند اين تقسيم‌شان خيلى از واقع دور است ، لذا براى سرپوشى مغالطات