حركت كيفى و كمى دارد ، و نسبت باينكه در زمين است و زمين حركت وضعى و انتقالى و غيره دارد سبب مذكور حركت تبعى مكانى نيز دارد . ( 10 ) وحدت قوه و فعل اگر بگوئيم احمد قدرت و استعداد زدن را دارد ، احمد فعلا زدن از او سر نزده تناقض نگفته‌ايم ، چنانچه اگر بگوئيم اين شئ تخم مرغ است فعلا ، و استعداد مرغ شدن را دارد در آينده ، صحت آن ممكن است و تناقض نگفته‌ايم ، ولى اگر بگوئيم همين شئ هم اكنون تخم است در عين حال مرغ هم است غلط بوده تناقض‌گوئى نموده‌ايم ( دقت كنيد ) . ( 11 ) وحدت وضعيّت ، و الّا ممكن است احمد ايستاده زده باشد و نشسته نزده باشد ممكن است طول احمد صد و پنجاه سانتى باشد ( در حال قيام ) و نيم متر باشد به وضع نشسته . ( 12 ) وحدت فاعل ، و بوسيلهء آن تناقض ازين دو جمله بر طرف مىشود كاغذ ميسوزد و كاغذ نميسوزد چه فاعل را در جمله اول آتش و در جمله دوم آب قرار مىدهيم آنوقت هر دو جمله راست بوده و منافاتى با هم پيدا نميكنند . ( 13 ) وحدت ادراك حكم ، كه هر دو قضيه قطعى يا ظنى ( گمان ) باشد و اگر اين جمله ( احمد مىزند ) را ظنّى و جمله ( احمد نميزند ) را محتمل بدانيم باز هم تناقض از بين ميرود و همچنين اگر هر دو قضيه را مشكوك بدانيم .