و عقلى ديگر دواعى ندارد ، و لذا هميشه عمل اصلح را ايجاد مىكند . اين دليل فلسفى كه در اصطلاح منطق ( برهان لمّى ) است قوى ترين و عاليترين حجّت بر صدور اشياء از خداوند بنحو اكمل و اصلح و اتم است « 1 » . ( 2 ) تجربه بشرى اسرار و مصالح مهمّه غالب موجودات را كشف كرده و هر قدر كه علوم تجربى و ساينس پيش ميرود به همان اندازه عظمت آفرينش حق و اسرار كائنات بيشتر جلوه مىكند ، پيسكولوژى و فيزيولوژى و فيزيك و نجوم‌شناسى و سائر علوم امروز از همه وقت بيشتر باثبات حكمت خداوند خدمت نموده است . اين دليل علمى تجربى را در منطق ( دليل انّى ) مىنامند ، و از جهت اينكه اين دليل حسّى است و بعوض اجمال برهان گذشته داراى تفصيل است ، از دليل اول بهتر است ولى از اينكه مفادش اثبات اشياء نافعه و يا مصلحت است ، نه اصلح و اكمل ، دليل اول نسبت به او عاليتر است .

--> ( 1 ) مقدّمات اين علم و قدرت و تجرد واجب الوجود است كه از سابق دانسته شد و بعدا بطور تفصيل مبرهن ميگردد ، و خوانندهء عزيز به اين امر هم متوجه باشد كه فلاسفه ادلّهء ديگرى نيز برين موضوع اقامه كرده‌اند ولى چون ادلّه و اصول آن در نظر من قابل مناقشه بود لذا از ذكر آنها خوددارى كردم ، من فكر ميكنم ادلّه‌اى كه درين كتاب استخدام شده خيلى قوى و سزاوار اعتماد است .