الشيخ محمد آصف المحسني

104

متافيزيك از نظر رئاليزم يا معارف اسلامى از نگاه علم وفلسفه (فارسى)

سبب‌پذير نيست نميشود كه به او عقيده نمود . جواب اين شبهه براى مطالعه‌كنندگان اين كتاب خيلى سهل است ، زيرا آنها ميدانند كه هر ممكن الوجود محتاج به سبب است و نه هر موجود - واجب الوجود وجودش ذاتى خودش است و سبب وجود همهء ممكنات است و به غير خود نيازى ندارد . بعلاوه ازين آقايان سؤال مىشود كه ماده هم موجود است ، سبب وجود ماده چه مىباشد ؟ مسلما جز سكوت چاره‌اى نخواهند داشت . ( 3 ) جهان مادى اگر ازلى و بينياز از علّت نباشد بايد معلول علّت خود باشد ، و آنوقت بايد گفت كه از نيستى بوجود آمده در حالى كه نيستى سبب و باعث موجود نخواهد بود . اين شبهه خيلى مضحك است زيرا كسى نگفته كه نيستى سبب هستى مىشود ، خداشناسان ميگويند ( خداوند دنيا را از نيستى خلق كرد ) معناى اين جمله اين نيست كه ( عدم علّت مادى دنيا باشد ) بلكه مراد اينست كه خداوند اشياء را بعد از اينكه موجود نبوده‌اند آفريده است . ما ازين گوينده سؤال ميكنيم صورتهائى كه بر مادّه حادث مىشود و در ازل موجود نبوده چطور از عدم و نيستى بهستى گرائيده ؟ مثلا ما فرض كرديم ماده احمد و منزل احمد و لباس احمد قديم است ( در حالى كه سابقا مدلّل كرده‌ايم ماده حادث است ) ولى صورت احمد و صورت منزل و صورت لباس او كه مسلما قديم نيست ، و هيچ عاقلى هم