السيد محمد صادق الطهراني
52
نور مجرد (يادنامه سيد محمد حسين حسينى طهرانى) (فارسى)
خداوند فرموده است : هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ . « 1 » « آيا كسانى كه مىدانند و كسانى كه نمىدانند مساوى مىباشند ؟ » و از آنجا كه مؤمنان به دو طائفهء عالم و غير عالم منقسم شده و عالم و غير عالم در يك رتبه نيستند ، روشن مىشود كه رفع و بالابردنِ به چندين درجه در اين كريمهء شريفه اختصاص به علماء از مؤمنين داشته و حظّ و بهرهء مؤمن غير عالم از رفع تنها يك درجه مىباشد ، و تقدير كلام چنين است : يَرْفَعِ اللَهُ الَّذِينَ ءَامَنُوا مِنكُمْ دَرَجَةً وَ يَرفَعِ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِنْكُم دَرَجتٍ . و در اين آيه كريمه از آنجا كه ملاك انقسام مؤمنين به دو طائفهء عالم و غيرعالم ، علم قرار داده شده و علماء از مؤمنين اختصاص به رفع چندين درجه يافتهاند ، امر علماء و قدر و منزلت ايشان تعظيم و ترفيع شده است ، چنان كه مخفى نيست . » « 2 » بارى اگر چه ملاك اصلى تقرّب إلىالله و ترفيع درجه ، ايمان به خدا و تقواى إلهى است ، ولى از اين آيه شريفه بدست مىآيد كه علم نيز در اين جهت تأثير بسيارى دارد و مؤمن متّقى عالم از مؤمن متّقى غير عالم به خداوند عزّوجلّ نزديكتر است . حضرت أميرالمؤمنين علىّبنأبىطالب صلوات الله و سلامه عليه در يكى از كلمات حكمت خود مىفرمايند : إنَّ هَذِهِ الْقُلوبَ أَوْعيَةٌ فَخَيْرُها أَوْعاها . « 3 » « همانا اين دلها ظرفهائى هستند ، پس برگزيدهء آنها قلبى است كه ظرفيّت و گنجايش بيشترى داشته باشد . »
--> ( 1 ) . قسمتى از آيه 9 ، از سورهء 39 : الزّمر . ( 2 ) . الميزان ، ج 19 ، ص 188 . ( 3 ) . نهجالبلاغة ، ص 495 ، حكمت 147 .