ميريزند ، سنگينى مىكند تا آنكه بميرد . و اين سخن خطاست ؛ زيرا كه مَوْءُودَة از مادّه وَأَدَ يَئِدُ معتلّ الفاء است . و آن مادّه‌اى كه معناى سنگينى ميدهد ، ءَادَهُ يَئُودُه به معناى أثْقَلَهُ مىباشد و آن معتلّ العين است ، و اگر از آن مشتقّ شده بود مىبايست گفته شود : مَأْوُودَة بر وزن مَعْوُودَة . و از رسول خدا درباره عَزْل پرسش نمودند ، فَقَالَ : ذَاكَ الْوَأْدُ الْخَفِىُّ . « 1 » « حضرت فرمود : عزل كردن ( يعنى در هنگام آميزش مرد با زن ، مرد نطفه خود را در خارج از رحم بريزد ) زنده به گور كردن و كشتن بچّه است ، غاية الأمر اين قتل و كشتن پنهان است ( و مانند قتل بچّهء متولّد شده ظاهر نيست ) . » و نيز در « مجمع » است كه : معنى مَوْءُودَة ، دختر مدفون در حال حيات است ؛ و چون زنى آبستن مىشد و نزديك زائيدنش مىرسيد ، در زمين گودالى حفر ميكرد و در بالاى آن مىنشست ؛ اگر دختر مىزائيد آن را در آن حفره مىافكند ، و اگر پسر مىزائيد آن را برميداشت و نگهدارى مىنمود . « 2 » شيخ طَنْطاوى گفته است : الْمَوْؤُدَةُ : الْمَدْفونَةُ حَيَّةً . و عرب دختران را بواسطه ترس از فقر و عار ، زنده دفن مىكرد . و مَوْءُودة ميگويند به جهت آنكه آنقدر خاك بر رويش ميريختند تا از سنگينى آن بميرد . « 3 » و صَعْصَعَة بن ناجية از كسانى بود كه از اين عمل منع كرده و مرتكب آن نشدند ؛ فلهذا فرزدق كه از آن قبيله است در شعر خود بدان افتخار مىكند كه : وَ مِنَّا الَّذى مَنَعَ الْوآئِدَا * تِ وَ أحْيَا الْوَئيدَ فَلَمْ توأَدِ « 4 » « و از ماست آن كسى كه زنان بگور نماينده دختران خود را ، از اين عمل بازداشت . و دختر زنده‌اى كه بنا بود بگور برود زنده كرد ؛ و بنابراين آن دختر ،

--> ( 1 ) « مجمع البيان » طبع صيدا ، ج 5 ، ص 442 و 443 . و حاكم در « المستدرك » ، ج 4 ، ص 69 از بنت وهب أسديّه اين عبارت را از رسول خدا روايت كرده است . ( 2 ) « مجمع البيان » ص 444 . ( 3 ) أخيراً ديديم كه شيخ طَبْرسى در « مجمع البيان » اين احتمال را ردّ كرد . ( 4 ) تفسير « جواهر » ج 25 ، ص 81