السيد محمد حسين الطهراني

244

نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)

بارى اينها همه راجع به تفسير آيات ابتداى سوره وَ النَّازِعاتِ ، و بيان وظيفه و شأنيّت فرشتگان مُوكَّل بر تمام امور بود . امّا درباره خصوص فرشتگان موكّل به امر وحى ، و بيان صفات و كيفيّت القاء وحى در دو جاى از قرآن كريم ، خداوند بطور قَسم ، نامى از آنها را به ميان آورده است ، غير از مواضعى كه بدون قسم ياد شده است . تفسير « وَ الصَّفَّتِ صَفًّا » كه مراد ملائكهء وحى هستند اوّل : در ابتداى سوره صافّات كه ميفرمايد : وَ الصَّافَّاتِ صَفًّا * فَالزَّاجِراتِ زَجْراً * فَالتَّالِياتِ ذِكْراً * إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ . « 1 » « سوگند به فرشتگانى كه صفّ ميبندند صفّ بستنى ، و پس از آن سوگند به فرشتگانى كه ميرانند و دور ميكنند دور كردنى ، و سپس سوگند به فرشتگانى كه ذكر را تلاوت ميكنند ؛ كه معبود شما واحد است . » اين آيات كه با قسم آمده است اوّلين آياتى است كه در قرآن با قسم ذكر شده است . و محتمل است مراد از اين سه طائفه از فرشتگان ، ملائكه‌اى باشند كه وحى را به پيغمبر نازل ميكنند ، و مأمور به تأمين طريق و پاك كردن راه وحى و دفع شياطين از مداخله در وحى و ايصال وحى را به مطلق پيامبران و يا به خصوص حضرت محمّد بن عبد الله صلّى الله عليه و آله و سلّم بوده باشند ، همچنانكه مفاد آيه زير نيز چنين است : عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً * إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً * لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ وَ أَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ وَ أَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً . « 2 »

--> ( 1 ) آيات 1 تا 4 ، از سوره 37 : الصّآفّات ( 2 ) آيات 26 تا 28 ، از سوره 72 : الجنّ