السيد محمد حسين الطهراني

186

نگرشى بر مقاله بسط و قبض تئوريك شريعت دكتر عبد الكريم سروش (فارسى)

حساب كار شما خواهيم پرداخت ، و به زودى از عهده آن بيرون خواهيم آمد . پس كداميك از نعمتهاى پروردگارتان را تكذيب ميكنيد ؟ ! » و مثل آيه : وَ لَقَدْ ذَرَأْنا لِجَهَنَّمَ كَثِيراً مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْيُنٌ لا يُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ . « 1 » « و هر آينه تحقيقاً ما بسيارى از جنّ و انس را براى جهنّم واگذارديم ، آنان كه دلهائى را دارند كه با آنها نمى فهمند ، و چشمهائى را دارند كه با آنها نميبينند ، و گوشهائى را دارند كه با آنها نميشنوند ؛ ايشان همانند چهارپايانند ، بلكه گمراه تر . به علّت اينكه آنها البتّه غافل هستند » . انسان و جنّ ، دو موجود مادّى و داراى پيامبر مشتركى از انسان هستند قرآن كريم ، انسان و جنّ را دو موجود مادّى ميداند ، داراى شعور و ادراك و قابل امر و نهى ، و هر دو در رديفهم قابل تخاطب و مفاهمه ميباشند . خداوند متعال اوّل را از گل ، و دوّم را از آتش آفريده است : خَلَقَ الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ كَالْفَخَّارِ * وَ خَلَقَ الْجَانَّ مِنْ مارِجٍ مِنْ نارٍ * فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ . « 2 » « خداوند انسان را از گل خشك شده ، همانند گل كوزه‌گر آفريد . و جنّ را از آتش رخشان و شعله‌ور آفريد ؛ پس اى گروه جنّ و انس ! كداميك از نعمتهاى پروردگارتان را انكار ميكنيد ؟ ! » « 3 »

--> ( 1 ) آيه 179 ، از سوره 7 : الاعراف ( 2 ) آيات 14 تا 16 ، از سوره 55 : الرّحمن ( 3 ) و همچنين آيه 26 و 27 ، از سوره 15 : الحِجر : وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ * وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ « و هر آينه تحقيقاً ما انسان را از گل و لجن سالخورده و تغيير يافتهء متعفّن خلق كرديم و جنّ را پيشتر از خلقت انسان از آتش گدازنده آفريديم . » و اين آيه ، نيز دلالت دارد بر آنكه آفرينش جنّ قبل از آفرينش انسان بوده است .