( و گفتار و كلمهء خدا ، آن گفتار و كلمهء بلندمقام و رفيع المنزلة است . ) بارى سخن در گرفتن حقّ و قصاص بود كه در قرآن مجيد در عين آنكه عفو و إغماض را شيوهء پسنديده ، و شيمهء حسنه مىداند ؛ و بر آن ترغيب و تحريض مىنمايد ؛ مع‌ذلك أصل حقّ انتقام در برابر شخص متعدّى و متجاوز را چه در تجاوز به جان ، و چه در تجاوز به مال ، و چه در تجاوز به عرض و آبرو ، و چه در تجاوز به ناموس ، معتبر و مسلّم مىداند . و كسى را كه در راه دفاع و گرفتن حقوق خود كشته شود ؛ تعبير به شهيد نموده است . سيوطىّ در جامع الصّغير خود با سند حسن ، از سعيد بن زيد ، از كتاب مسند أحمد حنبل ، و صحيح بخارى ، و مسلم ، و ترمذى ، و صحيح ابن حبان ، از [ من قتل دون مظلمته فهو بمنزلة الشّهيد ] « * » رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت مىكند كه فرمود : من قتل دون ماله فهو شهيد * و من قتل دون دمه فهو شهيد ؛ و من قتل دون دينه فهو شهيد ؛ و من قتل دون أهله فهو شهيد . « 1 » ( كسى كه در راه پاسدارى از مال خود كشته شود ، شهيد است . و كسى كه در راه حفظ جان خود كشته شود ، شهيد است . و كسى كه در راه نگهدارى از دين خود كشته شود ، شهيد است . و كسى كه در راه حفظ و نگهبانى أهل و عيال خود كشته شود ، شهيد است . ) كلينىّ در كافى در باب قتل لصّ ( جواز كشتن دزد را در حال دزدى ) با سند خود از ابو بصير روايت نموده است كه : من از حضرت أبا جعفر محمّد باقر عليه السّلام ، دربارهء كسى كه در راه حفظ مالش كشته شود ؛ سؤال كردم . حضرت فرمود : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرمود : من قتل دون ماله فهو

--> ( * ) اين فقيره را در سفينة البحار ، مادّهء شهد ، ج 1 ، ص 720 از حضرت صادق عليه السّلام از بحار مجلسى ، طبع كمپانى ، ج 4 ، ص 143 نقل نموده است . ( 1 ) - الجامع الصّغير ، طبع چهارم ، از مطبعهء مصطفى البابى الحلبى ، مصر ، ج 2 ، ص 178 .