حضرت حقّ را كه واحد است ، در جميع ما سوا از ذرّه تا درّه ، و از ملك تا ملكوت ، و از ادنى تا اعلاترين مقام و درجهء هويّات مشاهده نمايد . اين مقام إنسان كامل است كه : صراط مستقيم است ؛ همان‌طوركه حضرت صادق آل محمد عليه السّلام فرموده‌اند : إنّ الصّورة الإنسانيّة هى الطّريق المستقيم إلى كلّ خير و الجسر الممدود بين الجنّة و النّار « 1 » ( صورت ناطقهء نفس إنسان ، همان صراط مستقيم است به سوى تمام خيرات و بركات ؛ و همان پلى است كه در ميان بهشت و آتش كشيده شده است . ) حضرت سيّد الشّهداء عليه السّلام حقيقت قرآن ناطق ، « 2 » و حقيقت صراط

--> ( 1 ) تفسير صافى ، ج 1 ، ص 55 از طبع گراورى اسلاميّه . ( 2 ) چون لشكريان معاويه با تزوير و حيلهء عمرو عاص قرآن‌ها را بر سر نيزه كردند و خواستار حكميّت قرآن شدند حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام فرمودند : گول اين مكر و خدعه را مخوريد ! اين تزوير است كه مىخواهند بوسيلهء آن شما دست از جنگ برداريد و آنها پيروز شوند و بطور تام و تمام بر خلاف كتاب خدا عمل كنند ، أنا كلام الله النّاطق و هذا كلام الله الصّامت ( يعنى من كلام ناطق و گفتار گوياى خدا هستم و اين قرآن كلام خاموش خداست ) اين عبارت را شهيد قاضى نور الله شوشترى در مقدّمه كتاب مجالس المؤمنين طبع سنگى ص 4 از قطب الدين صاحب مكاتيب حكايت نموده است ، و بدين گونه تقرير كرده است : زيرا كه بر وجهى كه مولاناى فاضل عارف قطب الدين انصارى شافعى در كتاب مكاتيب ذكر نموده ، راه بىراهنماى نمىتوان يافت و گفتن آنكه چون كتاب الله و سنّت رسول الله صلّى الله عليه و آله در ميان است به مرشد چه حاجت است به آن مىماند كه مريض مىگويد : چون كتب هست كه طبيب نوشته ، چرا مرا به اطبّاء مراجعت بايد كرد كه اين سخن خطاست از براى آنكه هركس را فهم كتب طبيب ميسّر نيست و استنباط از آن نمىتوان كرد مراجعت به أهل استنباط بايد كرد كه و لو ردّوه إلى الرّسول و إلى اولى الأمر منهم لعلمه الذين يستنبطونه منهم كتاب حقيقى صدور أهل علم است كه بل هو آيات بيّنات فى صدور الذين اوتوا العلم نه بطون دفاتر چنانچه أمير المؤمنين على عليه السّلام فرمود : أنا كلام الله النّاطق و هذا كلام الله الصّامت . اينست تمام كلام فاضل مذكور انتهى نقل فاضل نور الله از قطب الدين شافعى .