خلق ، مگر از براى كسى كه متابعت او از حقّ بيشتر از متابعت أهل زمان خود و ناحيهء خود باشد ؛ يعنى أعلم و أفضل و أتقى و أصلحِ شهر خود باشد ؛ و در آن شهر و ناحيه در فضيلت و تقوى بهتر از او نباشد . » و در نسخة بدل است كه : إِلَّا لِمَنِ اتَّبَعَ الْحَقِّ مِنْ أَهْلِ زَمَانِهِ وَ نَاحِيَتِهِ وَ بَلَدِهِ بِالنَّبِىِّ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ [ وَ سَلَّمَ ] وَ عَرَفَ مَا يَصْلَحُ مِنْ فُتْياهُ « مگر براى كسى كه از ميان مردم أهل زمان و ناحيه و شهرش ، او باشد كه بواسطهء پيغمبر صلّى الله عليه و آله از حقّ پيروى كرده ، صلاحيّت فتواى خودش را بشناسد . » قَالَ النَّبِىُّ صَلَّى اللَهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ ، وَ ذَلِكَ لَرُبَّمَا وَ لَعَلَّ وَ لَعَسَى ، لِانَّ الْفُتْيَا عَظِيمَةٌ . « حضرت سيّد بشر صلّى الله عليه و آله مىفرمايد : فتوى دادن در أحكام شرع ، بسيار عظيم و خطير است ؛ چرا كه بسيار باشد كه خطا كند و خلافِ قانون شرع فتوى دهد . بلكه احتمال خطا از صواب نزديكتر است ؛ و إمكان غلط از صحّت بيشتر . » يا مراد اين باشد كه : مُفتى بعد از بذل جُهد و كوشش در تحقيق مسأله و اتصّاف به شرائط فتوى ، فتوى را از روى قطع و جزم نگويد ؛ و نگويد كه : حكم خدا البتّه اينچنين است كه من مىگويم ؛ بلكه بايد بر سبيل احتمال بگويد و بگويد كه : شايد اين مسأله چنين باشد ، يا نزديك است كه چنين باشد . وَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلامُ لِقَاضٍ : هَلْ تَعْرِفُ النَّاسِخَ وَ الْمَنْسُوخَ ؟ ! قَالَ : لَا [ قَالَ : فَهَلْ أَشْرَفْتَ عَلَى مُرَادِ عَزّ وَ جَلَّ فِى أَمْثَالِ الْقُرءَانِ ؟ ! قَالَ : لَا ! ] قَالَ : إذًا هَلَكْتَ وَ أَهْلَكْتَ ! « حضرت أمير المؤمنين عليه السّلام از يك قاضى پرسيدند : آيا تو شناخته‌اى منسوخ قرآن را از ناسخ ؟ و دانسته‌اى كه در قرآن و حديث كدام آيه و كدام حديث ناسخ است و كدام منسوخ ؟ ! گفت : نه ! فرمود : و دانسته‌اى كه در