السيد محمد حسين الطهراني
50
رساله بديعه در تفسير آيه الرجال قوامون على النساء ... (فارسى)
و در « لسان العرب » از ابن برّى نقل شده كه گويد : گاهى « قيام » به معنى محافظت و اصلاح مىآيد و به اين معنى است آيه شريفه : الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ، و آيه شريفه : إِلَّا ما دُمْتَ عَلَيْهِ قائِماً : يعنى « مادامى كه بر آنها مواظب و محافظ باشى » . و در « تاج العروس » آمده كه ابن اثير گفته : « الْقَوْمَ » در اصل مصدر « قَامَ » است و سپس در استعمال براى مردان ( نسبت به زنان ) غلبه پيدا كرد و مردان بدان ناميده شدند زيرا كه آنها « قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ » هستند در امورى كه اقامه و انجام آن در شأن زنان نيست . و « جوهرى » گفته : و به همين معنى است مضمون آيه شريفه : لا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ ، يعنى « جايز نيست دسته و گروهى گروه ديگر را به مسخره بگيرند » و سپس مى فرمايد وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ » و همچنين طايفه زنان نيز نبايد همديگر را استهزاء كنند . و اگر « نساء - زنان » داخل در « قوم » بودند ديگر لزومى نداشت خداوند « وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ » بگويد و به زن هم قيّمه گفته مىشود ، و قيّمِ زن همسر اوست ( مطابق بعضى از كتابهاى لغت ) زيرا امور و ما يحتاج او را قيموميّت مىكند و انجام ميدهد . و « فَرّاء » گفته : اصل قَيِّم قَوْيِمْ بر وزن فَعْيِل است ، زيرا در ادبيّات عرب لغتى بر وزن فَيْعِلْ نيامده است . و « سيبويه » گفته است : قَيِّم بر وزن فَيْعِلْ است و اصل آن قَيْوِم بوده است و قَوّام به متكفّل امور مى گويند . و همچنين در « تاج العروس » مطلبى را از ابن برّى نقل كرده كه در « لسان العرب » آورده است و ما قبلًا آن را متذكّر شديم . و اما گفتار مفسّرين در مورد آيه « الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ وَ بِما أَنْفَقُوا مِنْ أَمْوالِهِمْ فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ بِما حَفِظَ اللَّهُ . . . » .