سخن ما در مرحله نخست مجموعاً در چند جهت مى باشد : جهت اوّل : نظام عالم با تمام كثرات آن ، نظامى است واحد ، پيوسته و بر اساس حقّ نظام جهان با تمام كثرات آن از مجرّدات و مادّيّات تا عوالم مُلْك و ملكوت و بسائط و مركّبات ، نظامى است يگانه بر اساس خالق يكتاى آن ؛ بناى عظيمى است كه بر قاعده‌اى استوار و اسلوبى بديع پى ريزى شده كه در آن تمام اجزاء با يكديگر در نهايت وابستگى و ارتباط پيوسته‌اند ؛ صُنْعَ اللَّهِ الَّذِي أَتْقَنَ كُلَّ شَيْءٍ « 1 » « آفرينش خدائى كه تمام آفريده‌هاى او سخت استوار است . » آن چنان كه نه رخنه‌اى مى پذيرد و نه سستىئى مى يابد كه : ما تَرى فِي خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ . « 2 » « در آفرينش خداوند رحمان هيچ كمى و بيشى ( و دوگانگى ) نخواهى يافت پس نيك به اطراف خود بنگر آيا اثرى از نقص و كاستى مشاهده مى كنى . » نه باطلى بر آن نظام چيره شده و نه بازيچه و بيهوده‌گى در آن مشاهده مى گردد .

--> ( 1 ) . آيه 88 ، از سوره 27 : النّمل . ( 2 ) . آيه 3 ، از سوره 67 : المُلك