چه در سرِّ عطا إخلاص او راست * سه نان را هفده آيه خاص او راست چنان در شهر دانش باب آمد * كه جَنَّت را به حقّ بوّاب آمد چنان مطلق شد اندر فقر و فاقِه * كه زرُّ و نقره بودش سه طلاقه اگر علمش شدى بحر مصوّر * در او يك قطره بودى بحر أخضر چه هيچش طاقت منّت نبودى * ز همّت گشت مزدور يهودى كسى گفتش چرا كردى ؟ بر آشفت * زبان بگشاد چون شمع و چنين گفت : لَنَقْلُ الصَّخْرِ مِنْ قُلَلِ الْجِبَال * أحَبُّ إلَىَّ مِنْ مِنَنِ الرِّجَالِ يَقُولُ النَّاسُ لِى فِى الْكسب عَار * فَإنَّ الْعَارَ فى ذُلِّ السُّؤال « 1 » عطّار در سنهء 627 فوت كرد ، بعد از آنكه عمر بسيار طولانى كرده بود . و بعضى گفته‌اند : در فتنهء تاتار كشته شد . عمر او نيز يكصد و چهارده سال بود . و قبرش در خارج نيشابور مشهور است . « 2 » ابن فُوطى مورّخ شهير ، متوفّى در سال 723 ، در كتاب خود : « تلخيصُ مُعْجَم الالقاب » دربارهء عطّار مىنويسد كه : كان من محاسن الزَّمان قولًا و فعلًا و معرفة و أصلًا و علماً و عملًا . رآه مولانا نصيرُ الدّين أبو جعفر محمّد بن محمّد بن الحسن الطُّوسى بنيسابور ؛ و قال : كان شيخاً مُفَوَّهاً حسنَ الاستنباط و المعرفة لكلام المشايخ و العارفين ، و الائمّة السَّالكين . و له ديوانٌ كبيرٌ ، و له « مَنطِقُ الطَّيْرِ » من نظمه المثنوى . و استشهد على يد التَّتار بنيسابور . « 3 » گفتار قاضى نور الله شوشترى ، راجع به عطّار عالم بلند پايه : قاضى نور الله شوشترى در « مجالس المؤمنين » ، أحوال او را مفصّلًا بيان نموده ؛ و وى را به غايت ستوده است . او گويد : منبع الحقائق و الاسرار الشّيخ فريد الدّين عطّار قدس سرّه العزيز

--> ( 1 ) : اين أبيات را با بقيهء آن كه بسيار است ؛ نيز قاضى نور الله شهيد ، در « مجالس المؤمنين » طبع سنگى ، ص 296 و ص 297 آورده است . و اصل آن در « إلهى نامه » عطّار ص 22 و ص 23 از طبع مصحَّح فؤاد روحانى موجود است . ( 2 ) تلخيصى از دو كتاب : « الكُنّى و الالقاب » طبع صيدا ، ج 2 ، ص 431 و ص 432 ، و « هديّة الأحباب » ص 199 و ص 200 . ( 3 ) تعليقهء طبع اخير « لُبَاب الالباب » عوفى .