السيد محمدمهدي بحر العلوم

52

رساله سير و سلوك منسوب به بحر العلوم (فارسى)

او از خار شرك مستخلص نشود ، وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ ( سورهء يوسف آيه 106 ) و به نصّ كتاب الله سه منصب با هم از براى صاحب اين مرتبه ثابت است . « 1 » [ خصوصيلت و مراتب واصلان به خلوص ذاتي ] اول : آنكه از محاسبهء محشر آفاقى « 2 » و حضور در آن عرصه معاف و فارغ است : فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ( سورهء صافّات آيه 128 ) چه اين طائفه به توسّط عبور بر قيامت عظماى انفسيّه ، حساب خود را پس داده‌اند ، پس حاجت به محاسبهء ديگر ندارند . دوّم : آنچه از سعادت و ثواب به هر كس عطا كرده مىشود در مقابل عمل و كردار اوست ، مگر اين صنف از بندگان كه كرامت و الطاف برايشان وراى طور عقل ، و فوق پاداش كردار اوست ، وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ ( سورهء صافّات آيه 40 ) . سوّم : اين مرتبه‌ايست عظيم و مقامى است كريم و در آن اشاره به مقامات رفيعه و مناصب منيعه است و آن آنست كه ايشان را مىرسد ، و شايد ستايش و ثناى الهى ، با آنچه سزاوار آن ذات مقدّس

--> ( 1 ) - بدانكه علاوه بر اين سه منصب در قرآن مجيد منصب ديگرى هم براى آنان ذكر شده است ، و آن اينست كه آنها از دستبرد شيطان خارجند و ديگر شيطان را در آنها طمعى نيست چنانچه در سورهء حجر آيه 40 فرمايد : وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ . و در سورهء ص آيه 83 فرمايد : قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ . لكن چون لازمهء منصب اوّلى را كه مصنّف بيان فرمود كه معافيت از محاسبهء محشر است عدم امكان تسلّط شيطان است لذا اين را منصب عليحده نشمرده‌اند . ( 2 ) - و نيز از محاسبهء محشر أنفسى معاف و فارغ است چنانچه بعدا فرموده است ، چه اين طائفه به توسّط عبور بر قيامت عظماى انفسيّه حساب خود را پس داده‌اند .