حجاب بين بنده بهشتى و دوزخى ، امر واحدى است پس بنابراين ، سور و ديوارِ كشيده شده بين منافقين و مؤمنين ، همان حجاب و اعراف فاصل بين بهشتيان و دوزخيان است . و در آيه سورهء حديد كه فقط منافقين را بر روى درِ اين سور قرار داده است ، به جهت آنست كه آنان با مؤمنين در ظاهر امرشان اشتراك دارند ، چون بنا به فرض منافق هستند . پس درِ اين ديوار كه باطنش و حقيقتش ايمان و واقع است ، رحمت ؛ و ظاهرش از جلوى در ، عذاب است ؛ و منافقان چون از حقيقت خبرى ندارند ، از باطن كه رحمت است سودى نمىبرند ، و فقط از ظاهر اسلام و ايمان در دنيا استفاده كرده‌اند كه آن هم در محشر به صورت عذاب جلوه‌گر ميگردد . و حاصل معنى آنست كه حجاب و ديوار چيز واحدى هستند ولى داراى دو وجهه و دو جهت : ظاهرى و باطنى ، ظاهرش عذاب است و باطنش رحمت . كسانى كه به باطنش رسيده‌اند ، از فوز و كاميابى إيمان و حقيقت بهرمند شده‌اند ؛ و كسانى كه به ظاهرش اكتفا كرده و از باطن خبرى ندارند همان دسته اى هستند كه از حقيقت ايمان و عقيدهء پاك بى بهره‌اند ، و فقط براى حفظ مصالح شخصيّه ايمان آورده‌اند ، و همان دسته اى هستند كه از ظاهر در برابر اين ديوار در عذابند . و گويا اين ديوار چنين است كه اگر هر آينه انظارشان از ظاهر تجاوز ميكرد و به باطن مير سيد ، به نعيم الهى ميرسيدند و رحمت حقّ آنانرا فرا ميگرفت ؛ ولى چون به ظاهر قناعت كردند ، از درون آن بى بهره‌اند .