السيد محمد حسين الطهراني
68
معاد شناسى (فارسى)
بحث شفاعت از بهترين و عالىترين ابحاث معاد است ؛ و چه در آيات قرآنيّه و چه در روايات معصومين صلوات الله عليهم أجمعين سخن از اين موضوع بسيار به ميان آمده است ، و در بين باحثين نيز مذاكره و گفتگو زياد شده است ، تا به حدّى كه بعضى تا آنجا زياده روى كردهاند كه شفاعت را به نصّاب و معاندان هم رسانيدهاند و همه را مشمول شفاعت محمّديّه دانستهاند ، و برخى آنقدر كوتاه آمدهاند كه شفاعت را به كلّى انكار ، و فقط در امور تكوينيّه مُجرى دانستهاند ، و در امور تشريعيّه عفو و اغماض از مجرم و عذاب الهى را امرى مُنكَر پنداشتهاند . كتابهائى كه از طرفين در ردّ و اثبات نگاشته شده است بسيار زياد است ، و بحثهاى طويل الذّيل نيز فراوان شده است . و بهترين بحثهائى كه أخيراً در اين موضوع شده است ، و بر پايه تفسير آيات به آيات مبتنى است و از روايات صحيحه و بحثهاى اجتماعيّه و فلسفيّه نيز برخوردار است ، بحثهاى حضرت استاد گرانقدر ما : علّامهء طباطبائى در « الميزان « 1 » » است ، و نيز در رسالهء معاد « 2 » به نوبهء خود با نهايت ايجاز و اختصار از ارتباط زنجيرى آيات قرآن استفاده كردهاند . و ما به حول و قوّهء خداوند متعال اميدواريم به مقدار كافى در اين موضوع بحث و در اطراف و جوانب آن بررسى كامل به عمل
--> ( 1 ) « الميزان فى تفسير القرءَان » ج 1 ، از ص 156 تا ص 188 ( 2 ) « رسالهء الإنسان بعدَ الدّنيا » نسخهء خطّى ، از ص 56 تا ص 63