« اى جابر ! أوّلين چيزى را كه خداوند آفريد ، نور پيغمبر تو بوده است . » ضميمه كنيم ، معلوم مىشود مراد از ماء در روايت اوّل ، مادّهء حياتى است و آن حقيقت عقل و علم است . و بر همين اساس ، در موارد بسيارى از آيات قرآن آمده است كه : خداوند مؤمنين و عاملين به عمل صالح را در جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ « 1 » . قرار ميدهد و وارد مىكند . چون مؤمنان بواسطهء ايمان و لازمهء ايمان كه عمل صالح است ، به علوم و معارف الهيّه آشنا شده‌اند ؛ لذا در آن عالم نهرهاى روانى كه پيوسته در بهشت‌هايشان جارى است ، همان علوم و معارفى است كه پيوسته در آستانهء نفوسشان در حركت و جريان است . قلب مؤمن پيوسته محلّ تراوشات علمى عرفانى و مبدأ جريان . علوم و إلهامات ربّانى است . إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ « 2 »

--> أَوَّلُ مَا خَلَقَ اللهُ نُورُ نَبِيِّكَ يا جابِرُ . ( « مهر تابان » طبع دوّم ، انتشارات علّامهء طباطبائى ، ص 350 ؛ و اصل روايت در « بحار » ج 15 ، ص 24 آمده است ) . ( 1 ) - آيه با مضامين مختلف در سى و هشت مورد در قرآن كريم آمده است ؛ و محصّل مفاد همهء آنها اينست كه خداوند به كسانى كه ايمان آورده‌اند و عمل صالح انجام ميدهند ، وعده داده است كه آنان را در بهشت‌هائى كه در زمين آنها نهرهائى جارى است داخل كند . ( 2 ) - آيه 45 ، از سورهء 15 : الحِجر ؛ و آيه 15 ، از سورهء 51 : الذّاريات