آنِيَةٍ . « 1 » . « اينجا به هلاكت رسيدند عاملين ناصب كه عمل مىكنند و به سختى و رنج مىافتند ، و در آتش داغ و سوزان دوزخ مىسوزند و از چشمهء آب گرم جهنّم مىنوشند . » و از همين جاست كه خداوند تعالى فرموده است : وَ قَدِمْنا إِلى ما عَمِلُوا مِنْ عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً . « 2 » « ما وارد شديم بر آن اعمالى كه به جاى آورده‌اند و همه را چون گرد و خاشاك به باد فنا داديم . » واى بر تو اى ابراهيم ! آيا مىدانى كه علّت و سبب اين قضيّه چيست ؟ و آن رمزى كه در اين حقيقت از مردم مخفى مانده كدامست ؟ ! منِ عرض كردم : اى پسر رسول خدا ! شما براى من بيان كنيد ! و شرح دهيد و مبرهن سازيد ! كيفيّت بدءِ طينت در روايت ابراهيم ليثى حضرت فرمود : اى ابراهيم ، خداوند تبارك و تعالى پيوسته عالِم و قديم بوده است و موجودات را از نيستى به وجود آورده است ، و كسى كه بپندارد كه خداوند تعالى اشياء را از چيزى ايجاد كرده است ، حقّاً كفر ورزيده است . چون اگر آن چيزى كه خداوند موجودات را از آن آفريده است ، قديمى باشد و در ازليّت و هويّت با خداوند معيّت داشته باشد ، آن چيز نيز ازلى خواهد بود ؛ بنابراين خداوند همهء اشياء را از نيستى و

--> ( 1 ) آيه 4 و 5 ، از سورهء 88 : الغاشية ( 2 ) آيه 23 ، از سورهء 25 : الفرقان