السيد محمد حسين الطهراني

94

معاد شناسى (فارسى)

عزّ و جلّ ميگويد : وَ عِزَّتِى وَ جَلَالِى لَا يَجُوزُنِى ظلْمُ ظَالِم . « سوگند به عزّت و جلال خودم كه ستم هيچ ستمگرى نمىتواند از اينجا عبور كند . » نام يكى از عقبات « رَحِم » است . و همچنين به نام هر يك از واجبات و محرّمات عقبه اى داريم كه در آنجا انسان را نگه ميدارند و پرسش ميكنند . اين فرمايش شيخ صدوق محمّد بن علىّ بن حسين بن موسى بن بابويه است در « اعتقادات » . شيخ مفيد : محمّد بن نُعمان رحمة الله عليه در شرحى كه بر « اعتقادات » صدوق نوشته است چنين ميگويد كه : عقبات عبارت است از اعمال واجبه اى كه بايد انسان بجا آورد و از انسان پرسش مىشود كه تا چه حدّ آنها را بجاى آورده ، و در انجام آن موافقت يا مخالفت كرده است . و مراد از اين عقبات ، گردنه‌ها و بندهائى مانند گردنه‌هاى كوههاى دنيا نيست كه در روى زمين انسان بر فراز آن ميرود و آن كوه‌ها را مىپيمايد و از آن كوره راهها عبور مىكند . اين‌طور نيست . منظور اعمال است كه تشبيه به عقبات شده است ، و آن وصفى كه به حال انسان مىباشد و بايد از آن تخلّص جويد تشبيه شده است ، به عقبه اى كه بايد با جهد و كوشش از آن بالا برود و عبور كند و تقصير و كوتاهى او به سختى و مرارت عبور از گردنه تشبيه گرديده است ، خداوند در قرآن ميفرمايد : فَلَا اقْتَحَمَ الْعَقَبَةَ * وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ * فَكُّ رَقَبَةٍ . « 1 »

--> ( 1 ) آيات 11 تا 13 ، از سورهء 90 : البلد