السيد محمد حسين الطهراني
92
معاد شناسى (فارسى)
كافيست كه انسان سقوط كند و در درون درّه پرتاب گردد . كلام شيخ صدوق و شيخ مفيد در عقبات صراط مرحوم شيخ صدوق در كتاب « اعتقادات » دربارهء عقبات ، بيانى دارد كه با توضيح ما چنين است : اعتقاد ما در عقباتى كه در طريق محشر است اينست كه هر عقبه اى نامش به نام يكى از واجبات است كه بدان امر شده است و يا از بجا آوردن آن نهى گرديده است ؛ مانند عقبه نماز ، عقبه روزه ، عقبه زكات ، عقبه جهاد ، عقبه حجّ ، عقبه امانت ، و ولايت و غير آن از تكاليفى كه بر انسان شده است و يا عقبه ترك دروغ و ترك غيبت و ترك زنا و سائر محرّمات الهيّه . هر يك از اين واجبات محرّمات يكبندى دارد ، كه انسان بايد از آن بند بگذرد ؛ اگر از عهده برآيد ، ميگذرد و از آن بند عبور مىكند ، و از آن عقبه نجات مىيابد ؛ و گرنه در همانجا متوقّف ميگردد و مورد سؤال قرار ميگيرد و خطاب وَ قِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْؤُلُونَ به آنها زده مىشود . مثلًا از او پرسش مىشود كه دربارهء امانت چه كردى ؟ ! دربارهء نماز چه كردى ؟ ! و يك يك در عقبات از او سؤال مىشود ، و اگر از عهدهء جواب برآيد ، و يا آنكه رحمت خدا شامل حال او شود و از آن عقبه بگذرد ميرسد به عقبه ديگر و اگر از آن عقبه نيز نجات يابد ميرسد به عقبه ديگر و همينطور به ترتيب از يك يك از عقبات او را عبور ميدهند ، و در هر يك بازپرسى به عمل مىآيد تا اگر از عهدهء جواب بر آمد و سالم بيرون جست ميرسد به دار بقاء و زندگى جاودانه