در آن صراط مستقيم است ، و او راهنماى بهشت است ؛ و او صراط بين دوزخ و جنّت است ، يعنى هر كس بخواهد به بهشت رود بايد از اين صراط رود ، چون سعه و قدرت و ظرفيّت و جاذبه آن نفس مقدّسه ، اين‌طور مردم را به آن مقصد عالى ميخواند . ما بدان مقصد عالى نتوانيم رسيد * تا مگر لطف شما پيش نهد گامى چند و لذا در روايات داريم كه أمير المؤمنين صراط مستقيم است و يا ولايت و امامت صراط مستقيم است . مرجع و مآل تمام اين تعابير به يك چيز است و آن حقيقت صراط است ؛ و آن صراط محض است . البتّه اينكه عرض شد از نقطه نظر همان جنبهء ارائه مطلب است ولى بعداً إن شاء الله ذكر ميكنيم كه صراط مستقيم ، كه نفس خارجى امام است يك جامعيّت ديگر هم دارد كه از اين معنى بس عالىتر و راقىتر است . روايات وارده در اينكه مراد از صراط مستقيم على بن أبى طالب است و على كلٌّ تقدير دربارهء اينكه علىّ بن أبى طالب عليه السّلام صراط مستقيم است روايات بسيارى از طريق خاصّه و عامّه وارد است . در تفسير آيه مباركه : وَ أَنَّ هذا صِراطِي مُسْتَقِيماً فَاتَّبِعُوهُ وَ لا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيلِهِ ذلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ . « 1 » در كتاب نفيس و عزيز « غاية المرام » يك روايت از عامّه و ده روايت از خاصّه نقل مىكند كه مراد از صراط مستقيم در اين

--> ( 1 ) آيه 153 ، از سورهء 6 : الانعام