السيد محمد حسين الطهراني
46
معاد شناسى (فارسى)
آن نفس كلّى كه بر عالم سيطره دارد اسمش امام است ؛ امام مبين ؛ و آن جهان خلقت و كاخ آفرينش أعمّ از علوىّ و سفلىّ به كتاب مبين نام گذارى شده است . كتاب ميگويند از نقطه نظر اينكه مجموعهء كلماتى است كه هر يك از آنها دلالت مىكند بر آنچه پروردگار در آن موجود به وديعت نهاده و از اسرار خود در آنجا نهفته و آن موجود را نمايشگر و بيان كننده و پرده بردارندهء صفات و ذات خود قرار داده است ؛ به همان طريقى كه همين كتابهاى خارجى كه خوانده مىشود مجموعه كلماتى است كه از آن معانى كه در ذهن نويسنده است حكايت مىكند و پرده بر ميدارد . موجودات خارجيّه هر كدام به نوبهء خود از آن ذات مقدّس لا يزالى كه اينها را به وجود آورده است حكايت مىكند ؛ و بنابراين هر يك از موجودات كلمة الله هستند ؛ و تمام موجودات من حيث المجموع كتاب خدا هستند ؛ بنابراين امام كه همان مقام ولايت كلّيّه است و از زمان و مكان عالىتر و بالاتر است ، جان و حقيقت كتاب آفرينش و كاخ وجود است ؛ و به همين معنى امام سيطره دارد بر تمام افراد أعمّ از بهشتى و جهنّمى ؛ چون تمام موجودات مُنطوى و پيچيده در آن حقيقت كلّيّهء ولايتند ، نه اينكه اشقياء و جهنّمىها از آن كتاب جدا باشند ، و يا سيطره و ولايت امام نسبت به آنها نباشد . و ليكن تفاوت اينجاست كه اصحاب اليمين و سعادتمندان ميرسند به ائمّهء خود و بدانها ملحق ميشوند و با آنها به بهشت ميروند