صورت دل آنها متوجّه مادّه و آثار آن است چهره‌ها به عقب برگشته مىباشد . مردم دنيا به دنيا تكيه ميزنند و به اموال سر و كار مجازى پيدا ميكنند و به لهو و لعب دل ميدهند ولى سير بسوى خدا و مرگ و عوالم تجرّد بعد از اين جهان قطعى و غير اختيارى است ؛ گذشت زمان و رسيدن اجل خواهى نخواهى رو به خدا حركت ميدهد . اينها پيوسته در هر آن و لحظه رو به خدا رهسپارند ؛ ولى وجههء باطن رو به دنيا است حركت نفس رو به خدا و وجههء چهره و سيما رو به دنياست . در روز بازپسين كه تُبْلَى السَّرائِرُ است ؛ و هر چه در اين جهان وقوع يابد در آنجا حقيقتش جلوه مىكند اين وضعيّت و كيفيّت جلوه و ظهور همان امام و مأمومى است كه دل به دنيا داده و منغمر در غفلت شده‌اند . مسير رو به خداست ، امّا وجههء باطن رو به زمين وَ لكِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ « 1 » شده است ، بسوى زمين و شهوات . پس وجههء قلبى و واقعى رو به زمين است و امّا سير غير اختيارى رو به خداست ؛ چون همهء افراد رو بسوى خدا در حركتند ؛ خواهى نخواهى حركت بدان سوى اضطرارى است ؛ خيالى نيست ؛ ولى وجههء غير خيالى انسان ميخواهد رو به خدا رود ؛ و به مؤمنين ملحق شود ؛ از جلو به عالم نور و به بهشت ميرود اگر نه وجههء رو به دنياست ؛ و نامهء عمل از پشت سر به آنها داده مىشود . پس مكذّبين و ضالّين ملحق ميشوند به ائمّهء خود و با آنها

--> ( 1 ) قسمتى از آيه 176 ، از سورهء 7 : الاعراف