السيد محمد حسين الطهراني
73
معاد شناسى (فارسى)
شما يارى خواستند در امور دينى خود در جنگ با كافران ، بر شما واجب و لازم است كه آنان را يارى دهيد ، مگر آنكه بين شما و آن كافران پيمان متاركهء جنگ بسته شده باشد كه در اين صورت برعهدهء شما چيزى نيست ؛ و خداوند به آنچه انجام ميدهيد بيناست » . اطفال مميّز مأمور هجرت به دارالإسلامند نكتهء سوّم : در آيه مباركهء اميد عفو براى مستضعفين ، با مردان و زنان ، أولاد آنها را نيز ضميمه نموده است : إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجالِ وَ النِّساءِ وَ الْوِلْدانِ . يعنى بچّهها نيز از رحمت الهيّه بهرمند ميگردند و اميد عفو براى آنان نيز خواهد بود ، و به قرينهء مقابله ، آن دسته از مستضعفينى كه امكان هجرت را داشتهاند و هجرت نكردهاند و به جهنّم وارد شده و در آنجا مأوى خواهند گرفت ، نيز علاوه بر مردان و زنان شامل فرزندان آنان هم خواهد شد ؛ پس بنابراين فرزندان هم چون بالغان مورد توبيخ و شماتت و عقاب خواهند بود ، و گرنه ذكر آنان در اين آيه لغو خواهد بود ؛ چون اگر فرزندان مأمور به هجرت نباشند در هر حال مورد تكليف و خطاب قرار نمىگيرند ، چه براى آنها چاره و حيله براى هجرت ممكن باشد يا نباشد . و از اينجا استفاده مىشود كه فرزندانى كه به سنّ بلوغ نرسيدهاند ولى داراى ادراك و تعقّل هستند ( لا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَ لا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا ) و راهى براى مهاجرت خود مىيابند و به نيروى فهم و فكر خود حيله و چارهاى مىتوانند درست كنند ، بر آنها هم هجرت به دار الإسلام لازم است زيرا از جميع مواهبى كه خداوند به مؤمنان در