بواسطهء تسويف حجّ و خرافات پنداشتن نيروى غيبى را در تأثير معالجات و اتّكاء به علوم ظاهريّه ، سدّ محكمى بين او و معنويّات واقع مىشود . تمثيل قرآن از بازگشت انسان به گناه بعد از توبه ، به شخص گرفتار در غرقاب هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ حَتَّى إِذا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَ جَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَ فَرِحُوا بِها جاءَتْها رِيحٌ عاصِفٌ وَ جاءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكانٍ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ أُحِيطَ بِهِمْ دَعَوُا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ لَئِنْ أَنْجَيْتَنا مِنْ هذِهِ لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ . « 1 » « خداوند شما را در دريا و خشكى حركت ميدهد ، همين كه در كشتى نشسته و با بالا كشيدن شِراع ، كشتى به حركت در مىآيد و نسيم خوش و مطبوع و دلنواز ساحل به شما مىوزد ، با حال فرح و سرور و غفلت از خدا و آنچه موجب رضاى اوست از عمل صالح ، روى عرشهء كشتى آرميده و به تماشا سرگرم و به تفريح و تفرّج مشغول ميشويد ( بطورى كه فرضاً اگر كسى از شما بگويد : استمداد از خدا كنيد ! ميگوئيد : كشف قوّهء بخار پاپن فرانسوى و اختراعات حاصلهء به دنبال آن اين موهبت را به بشر ارزانى داشت ، عيناً مانند قارون كه مىگفت : إِنَّما أُوتِيتُهُ عَلى عِلْمٍ عِنْدِي « 2 » ، شما نيز ميگوئيد چه كسى ميتواند اين كشتى را غرق كند ، شهرى است عجيب ، چندين هزار تن سرنشين دارد . ) تا وقتى كه كم كم تند باد حوادث بوزد و طوفان سهمگين فضاى

--> ( 1 ) آيه 22 ، از سورهء 10 : يونس ( 2 ) قسمتى از آيه 78 ، از سورهء 28 : القصص