السيد محمد حسين الطهراني
103
معاد شناسى (فارسى)
و در اين آيات هم همانطور كه ملاحظه مىشود سؤال فرشتگان از مردم ظالم و مردم با تقوى ، در عالم برزخ است كه حجاب مُلكى مرتفع شده و با روح ملكوتى آنان به گفتگو مىپردازند . و اين نوع خطاب كه در دو آيه مورد بحث و اين آيات سورهء نَحل واقع مىشود و فقط مورد خطاب را ظالمان يا اهل تقوى و ايمان قرار ميدهد ، تأييد مىكند رواياتى را كه أخيراً ذكر شد و در آنها سؤال قبر را منحصر به مؤمنين خالص يا كفّار خالص معيّن كرده و از سؤال سائر افراد صرف نظر كرده است . داستان سفيد شدن موى سر دختر افندى از ملاحظهء عذاب قبر مادر حضرت استاد علّامهء طباطبائى مُدّ ظلُّه العالى نقل كردند از مرحوم آية الحقّ عارف عظيم الشَّأن آقاى حاج ميرزا على آقا قاضى رضوانُ الله عَليه كه ميفرموده است : در نجف أشرف در نزديكى منزل ما ، مادر يكى از دخترهاى أفندىها فوت كرد . « 1 » اين دختر در مرگ مادر بسيار ضجّه ميكرد و جدّاً متألّم و ناراحت بود و با تشييع كنندگان تا قبر مادر آمد و آنقدر ناله كرد كه تمام جمعيّت مشيّعين را منقلب نمود . تا وقتى كه قبر را آماده كردند و خواستند مادر را در قبر گذارند
--> ( 1 ) منظور از افندىها سنّىهاى عثمانى بودند كه از طرف دولت عثمانى در آن هنگام كه عراق در تحت تصرّف آنها بود به مشاغل حكومتى اشتغال داشتند ، و بعد از جنگ بين الملل اوّل كه دولت كفر بر مسلمين غلبه كرد و كشور عثمانى را تجزيه نمود ، عراق از تحت قيمومت عثمانى خارج شد .