السيد محمد حسين الطهراني
100
معاد شناسى (فارسى)
آن فرموده است : « « مَنْ » به فتح ميم ، اسم موصول است ، و اگر به كسر ميم به عنوان حرف جرّ گرفته شود و مَحْض هم مصدر گرفته شود تا مفادش اين شود كه در قبر از اعمال سؤال نمىشود ، بلكه از محض ايمان و كفر كه عقائد باشد سؤال ميگردد ؛ اين صحيح نيست زيرا كه تصحيفى است كه صريح أخبار بر خلاف آن است . و بايد معنا را چنين دانست : از سؤال قبرِ مستضعفين متوسّطين بين ايمان و كفر صرف نظر شده است . « 1 » » و شيخ مفيد رحمة الله عليه ، به اين معنى كه در قبر از سؤال متوسّطين بين ايمان و كفر صرف نظر مىشود و سؤال اختصاص به مؤمنين محض يا كفّار محض دارد تصريح فرموده و گفته است كه : راجع به اين مسائل و سؤال در قبر و كيفيّت آن دليل عقلى نداريم بلكه دليل منحصر در ادلّهء سمعيّه است و آنها اينچنين دلالت دارند . « 2 » نكتهء پنجم : در اين آيه عفو از مستضعفين ، آنچه وارد است اميد عفو است ؛ يعنى خداوند از گناهان آنها اغماض ميفرمايد مستضعفين مقامات ابرار را ندارند و امّا درجه و مقام و منزلت مؤمنين و أخيار و صالحين و ابرار و صدّيقين و شهداء و اولياء خدا ، كه هر يك از آنها منوط به أعمالى خاصّ و اكتساب درجه و مقامى از ايمان و يقين است ، هيچكدام براى آنها و براى افرادى كه ملحق به مستضعفين هستند و براى افراد مُرْجَوْنَ
--> ( 1 ) « بحار الانوار » ج 6 ، ص 260 ( 2 ) « بحار الانوار » ج 6 ، ص 272 و ص 280 اين معنى را از مفيد نقل كرده است .