السيد محمد حسين الطهراني

67

معاد شناسى (فارسى)

واداشته و براى وصول به آن ، لذّات جسم و راحت بدن را ترك كرده‌اند . » « 1 » معيار قرآن براى شناسائى مؤمن ، اشتياق به مرگ است بنابر اين واقعيّت ، مرگ براى مرد عارف و مؤمن بيدار ايجاد اضطراب و دهشت و وحشت نمىكند ؛ بلى براى افرادى كه از تجرّد نفس بواسطهء انغمار در عالم مادّه و شهوات دور شده و خداى خود را نشناخته‌اند به علّت عدم انس و آشنائى با عوالم قرب ايجاد وحشت مىكند و جهالت آنها پيوسته آنها را هراسان و مضطرب مىدارد . ولى مرد مؤمن كه از راه حقّ قدمى فراتر ننهاده و كردار و صفاتش را بر حقّ و امر حقّ تطبيق نموده و در اين دنيا پشت به عالم غرور نموده و از آن تجافى كرده و ميل و رغبت خود را به دار خلود و ابديّت نموده است و عاشق لقاى خدا بوده است ، اين عاشق مرگ است ، عاشق تجرّد است ؛ چون محبّ خداست ، مؤمن به فردانيّت اوست . هر روز آرزو مىكند كه لباس بدن را خلع و به نور تجرّد مخلّع گردد ، بلكه پيوسته مىكوشد تا هر روز يك درجه از غرور و مجاز او كم گردد و يك درجه به ادراك معنى و حقيقت نزديكتر شود ، تا سرحدّى كه تمام امور دنيوى و فانى در نزد او به سراب بطلان و نيستى مدفون شده و تجلّى عالم انوار و حقيقت بر او متحقّق گردد .

--> ( 1 ) « رسائل » شيخ الرّئيس ، ص 339 ، رسالهء « الشّفاء من خَوف الموت » ؛ و بنا به نقل كتاب « جشن نامهء ابن سينا » ج 1 ص 219 ، عين عبارت بو على را كه عربى است گرداگرد صندوقى برنزى كه در روى بام مقبرهء او ( كه واقع در همدان است ) مىباشد ، به چهار دور نوشته‌اند .